[YORGUN YÜREK]

Görgü kuralları; toplumların inanç eğitim ekonomik güç teknolojik seviye örf ve âdetlerine göre farklılıklar gösterir. Dünyadaki toplumların görgü kuralları değişik olabildiği gibi zamanın geçmesi ve teknolojik ilerlemeler de bazı görgü kurallarını kaldırıp yerlerine yenilerinin konulmasına sebep olur.

Görgüden maksat; bir toplumdaki insanların birbiriyle münasebetlerinde olgun medenî davranışlar içinde bulunarak fert ve toplumun huzurunu rahatını temin eder. Ayrıca bunlar çok sık karşılaşılan günlük işlerde bir nizam ve intizamın hâkim olmasını sağlar. Böylece toplum belli bir rahatlığa kavuşur.

Türkler Müslüman olmadan önceki hayatlarında görgüye çok önem vermişlerdir. Obalardan meydana gelen göçebe Türk boyları beşeri münasebetlerini organize eden seviyeli ve ciddi görgü kuralları geliştirmişlerdir. Diğer bir adı töre olan bu davranışlar örf ve âdetler olarak toplumda uyulan kurallardır. Uymayanlar çeşitli cezalara çarptırılırdı. Müslüman olduktan sonra eski inanışlarının yanı sıra görgülerinden dinimize uygun olmayan tarafları da bırakarak uygun olan davranış şekilleri almışlar uygun olanlarını ise dinin verdiği aşk ve şevkle iyice pekiştirmişlerdir. Bu bakımdan milletimiz arasında yakın zamana kadar bu kurallar âdeta yazılı olmayan birer kanun hüviyetini muhafaza etmiştir. Böylece seviyeli huzurlu ve sistemli bir toplum hayatı yaşanmıştır. Bugün milletimizin çocuklarına büyük bir ihtimamla öğrettiği görgü kurallarının çoğu asırlar öncesinden gelmektedir. Bunlar kısaca şöyledir:

Türk âilesinde evin reisi babadır. Âile fertleri babanın verdiği kararlara uyar ve onun arzu ve isteklerini yerine getirir. Anne âilenin en saygıya lâyık varlığıdır. Evin iç düzeni ondan sorulur. Çocuklar her zaman şefkat ile bakılır iyi yetişmeleri için itina edilir. Dede ve ninelerin de beraber olduğu âilelerde onların söz hakkı ve kararları daha önce gelir. Görgünün esasını büyüklere saygı ve itâat küçüklere şefkat ve merhamet teşkil eder. Bu bakımdan her görgü kuralı bu temele göre şekillenmiştir.

Evde küçükler büyüklerin yanında daima edepli bulunur. Yanlarına izin alarak girer ve çıkarlar kendilerine söyleneni dikkatle dinlerler. Büyüklerin sözüne izin almadan karışmazlar ve sözü lüzumsuz yere uzatmazlar. Kendilerine hitap edildiğinde �Buyurun efendim� diye karşilik verirler.

Ana babanin yatak odalarina kapiyi vurup izin almadan girmezler. Kardeşler birbirine bagli ve saygilidir. Abi abla şefkatle doludur kendilerini küçükler karşisinda mesul hissederler. Küçükler de büyük kardeşlerine hürmet gösterir onlarin isteklerini yerine getirirler. Onlarin sözlerini dikkatle dinleyip peki efendim baş üstüne diyerek cevap verirler. Birbirinin eşya ve oyuncaklarini izinsiz kullanmazlar. Kendilerinde olanlardan birbirine ikram ederler. Kimseyi rahatsiz etmez gürültü çikarmazlar.

Misafirlige gitmeden önce ev sahibine haber verilir. Kararlaştirilan gün ve saatte gidilir. Evine girerken kapinin zilini çalarak veya seslenerek izin istenir! Izin üç defa olur. Ilkinde ses verilmezse bir dakika kadar sonra ikinci defa da ses çikmazsa üçüncü defa zile basmali yine ses yoksa 4 rekat namaz kilacak kadar bekledikten sonra gitmelidir! Kapi aralanirsa aradigini sormadan önce kendini tanitmalidir. Evde ev sahibinin gösterdigi yere oturulur. Eşyâlar tablolar kütüphanedeki kitaplar izinsiz kullanilmaz. Ne ikram ederse severek kabul edilir. Ev sahibinin o günkü hâline göre üzüntü veya sevincine ortak olunur. Onun hoşlandigi konulardan konuşulur. Çok fazla oturulmaz. Evin içinin döşenişi eşyalarin yeri ve durumu tenkit edilmez. Giderken izin istenir teşekkür edilir duâ etmesi istenir ve bize de buyurun denilir.


Görgü kurallarına uymak diğer insanlara saygı göstermektir ve onların duygularına önem verdiğiniz mesajını göndermek demektir.

Görgü kurallarının ne olduğunu tanımlamak zor ve akıl karıştırıcıdır çünkü kültürden kültüre hatta aileden aileye değişim gösterebilir. Dolayısıyla görgü kuralları üzerine genel bir fikriniz olması doğru adımları atmanız için bir temel oluşturacaktır.

Bu yazı yemek iş ortamı ve sosyal alanlarda ki temel görgü kurallarına dair özet kuralları kapsamaktadır.

Yemek Yeme Kuralları –
İster 7 aşamalı lüks bir yemek yiyor olun ister bir arkadaşınız ile yerel lokantada olun görgü kuralları herkesin yemekten keyif almasını sağlar. İşte bazı öneriler:

Masa düzeni

• Bir kere çatal bıçak yada kaşığınızı kullandıktan sonra masaya bir daha asla dokunmaması gerekir. Kullanılmış çatal bıçak yada kaşık her zaman tabağın içinde tutulmalıdır.
• Peçete yada çatal-bıçak konuşma sırasında sallanmaz (örneğin konuşurken)
• Peçete ile ağzınızı silmeyin sadece dokundurarak kurulayın.

Yemekte davranışlar

• Herkesin yemeği gelene kadar yada ev sahibi başlamanızı rica etmeden yemeğe başlamayın. İçeceğinizi istediğiniz her zaman içebilirsiniz.
• Ağzınız açıkken yemeğinizi çiğnemeyin yada yemek yerken konuşmayın. Ağzınızı fazla doldurmayacak kadar küçük parçalar halinde yiyin.
• Masada dik oturun ve dirseklerinizi masanın üzerine koymayın.
• Çok hızlı yada yavaş yemeyin. Masadakilerin hızına uymaya çalışın.
• Masada iken asla dişlerinizi karıştırmayın. Eğer çok gerekli ise tuvalete gidin.
• Ekmeğinize yağ sürerken her seferinde küçük bir parça almaya özen gösterin ve her zaman önce tabağınıza alın sonra ekmeğin üzerine sürün.
• Masadaki yiyecekleri uzatırken her zaman sağınıza verin. Ekmek verirken kendinize almadan önce başkalarına önerin.
• Yemekte sigara içmeyin eğer masadaki kişiler ve restorant kuralları yasaklamıyor ise yemekten sonra içebilirsiniz.
• Sofra takımı ve bardaklar üzerinde ruj izi bırakmamaya özen gösterin. Yemeğe oturmadan önce rujun fazlasını bir peçete ile alın.
• Tadına bakmadan önce yemeğe tuz yada biber koymayın .

İşyeri Görgü Kuralları

İşyerinde ki kurallar birlikte çalıştığınız meslektaşlarınıza ve iş arkadaşlarınıza karşı saygı göstermek demektir. Ayrıca görgü kurallarına uymanız iş görüşmelerinizde yada iş başvurularınızda bırakacağınız etkiyi önemli oranda etkileyecektir..

• Her zaman takdim edildiğinizde yada tanıştırıldığınızda ayağa kalkın.
• Siz insanları tanıştıracağınız zaman daha önemli kişinin ismini önce söyleyin.
• Telesekreterinize İsminiz göreviniz departmanınız ve ne zaman müsait olduğunuza dair kısa ve profesyonel bir mesaj bırakın.
• Mesaj bırakırken isminizi ve soyadınızı neden aradığınızı ve telefonunuzu bırakın.
• Kıyafet kuralına uyun. Eğer belli bir kural yok ise üst düzey yöneticilerden örnek alın.
• Bütün toplantılara tam zamanında gelin.
• Toplantı sırasında kalemler ataçlar yada diğer ofis araçları ile oynamayın.
• Çok gerekmedikçe toplantı sırasında telefonunuzu kapalı tutun. Eğer kapatamıyorsanız o zaman kapının yakınına oturun böylece telefonunuz çaldığında sessizce dışarı çıkabilirsiniz.
• Oturuşunuza ve duruşunuza dikkat edin —koltuğa gömülmeyin sandalyenizde geriye yaslanmayın yada kollarınızı göğsünüzün üzerinde kavuşturmayın.

Sosyal iletişim kuralları

İster manavda bir yabancı ile konuşurken ister bir arkadaşınız ile kahve içerken bütün insanlar saygı gösterilmesini hak eder.

• İletişim hem beden hareketlerini hemde sözlü ifadeyi kapsar. Konuşurken karşınızdaki insana bakın ve kollarınızı kavuşturmayın (kızgınlık ifadesi).
• Eğer utangaç biriyseniz bunu kabul etmekten ve söylemekten çekinmeyin. Dürüstlük insanların rahatlamalarını sağlar.
• Normal hızda konuşun ne çok hızlı ne çok yavaş.
• Karşınızdaki kişi üzerinde bıraktığınız izlenimi fazla düşünmeyin.
• Konuşmayı bitirirken geçerli bir neden öne sürün ve kişi ile konuşmaktan keyif aldığınızı belirtin.
• Karşınızdakine iltifate ederken içten ve samimi olun. Karşılaştırma yada değerlendirme yapmamaya özen gösterin; örneğin "Kazağının ne kadar eski olduğu düşünülürse gayet iyi duruyor ."
• İltifat aldığınızda fazla alçak gönüllü olmayın ve iltifatın gerekmediğini açıklamaya çalışmayın. Basit bir "teşekkürler" hem yeterli hemde kibarcadır.
• Birisini eleştireceğiniz zaman karşınızdaki insanın duygularını göz önünde bulundurun ve kişi ile özel olarak konuşmaya özen gösterin. Yakıştırma yapmaktan kaçının ve sorunu kişiselleştirmeyin
• Birisi sizi eleştirdiğinde sakin olun. Savunmaya geçmemeye özen gösterin. Eğer kişi sizi insanların içinde ve kabaca eleştiriyor ise içgüdüsel olarak reaksiyon göstermek isteyebilirsiniz fakat en iyisi basitçe "Düşünceni özel olarak bana iletmeni tercih ederdim" deyin.
• Her zaman "Lütfen" ve "Teşekkür ederim" demeyi unutmayın
• Öksürüken yada esnerken ağzınızı kapatmayı unutmayın ve hemen elinizi yıkamaya özen gösterin. Bu hem görgü kuralı hemde temizlik kuralıdır.